Het Geruis van Gemis: een ritueel rond Allerzielen op Landpark Assisië
Samen stilstaan bij wie er niet meer zijn

Op 1 november 2026 klonk op Landpark Assisië iets bijzonders: Het Geruis van Gemis. Een nieuw ritueel rond rouw, ontwikkeld door kunstenares Xandry van den Besselaar, in opdracht van bewoners, vrijwilligers en medewerkers van Landpark Assisië. Hoe kunnen we het Allerzielen-ritueel naar een nieuwe vorm brengen? Dat was de vraag vanuit de leefgemeenschap op het Landpark. Vrijer van de kerkelijke traditie, maar zonder de wezenlijke kern van het ritueel los te laten: samen stilstaan bij wie er niet meer zijn. Een herdenking die de ruimte geeft om het op eigen manier te doen.
De Windtelefoon: nog één keer de persoon bellen die je mist In de aanloop naar de herdenking stond in oktober de 'Windtelefoon' in De Kapel. Een rode draaitelefoon. Een plek om nog één keer te praten tegen dat- of diegene die je mist. Om de onuitgesproken woorden uit te spreken. Om in alle rust te rouwen. Een warme oproep ging uit naar bewoners, hun familie en naasten, vrijwilligers, medewerkers en iedereen buiten Landpark Assisië: spreek een naam in. De naam van een mens, dier of ding dat je mist. De ingesproken namen vormden samen de basis voor de audiomontage die onderdeel werd van het Allerzielenritueel op 1 november.
Een ritueel maak je samen
Van natte schoenen tot samen kleuren met potloden. Van het inspreken van de 'windtelefoon' tot Excelbestanden vol aanmeldingen. Van choreografie tot het rondbrengen van uitnodigingen. Van samen koekjes bakken tot muziek maken. Van vluchtige gesprekjes tot een heuse televisiereportage. Het Geruis van Gemis kwam tot stand samen met heel veel mensen. Want een ritueel, dat maak je samen.
De reacties van mensen waren warm en ontroerend:
“Heel mooi en respectvol.” “Kippenvel, echt prachtig.” “Zoveel liefde, zoveel liefde.”
“Wat me ontroerde, is het feit dat een bewoner naast mijn vader liep richting de drie 'stenen stapelingen', waar we de kaarsjes zouden neerzetten. In het donker vroeg hij: ‘Blijf jij bij mij?’. ‘Natuurlijk’, antwoordde mijn vader. Dat is, volgens mij, de verbinding die we zoeken. Samen, met een lampion in de hand, ruimte maken voor mensen, dieren of dingen die je mist” vertelt Xandry van de Besselaar. (Theater- en audiomaker Speels Collectief)
Ruimte voor ieders rouwproces
De centrale vraag achter dit project: hoe konden we rondom Allerzielen ruimte maken om een eigen rouwproces onderdeel te laten zijn van een groter geheel? Die vraag stelden bewoners, vrijwilligers en medewerkers van Landpark Assisië zichzelf. Het antwoord werd een herdenking waarin iedereen zich kon herkennen. Een viering van verbinding, troost en herinnering.
Een gezamenlijke opdracht
Het project startte in 2025, toen Xandry voor het eerst werd gevraagd nieuwe invulling te geven aan het ritueel Allerzielen. Er werd gewerkt met een aanpak geïnspireerd op de methode van Nieuwe Opdrachtgevers (internationaal bekend als New Patrons), ontwikkeld door kunstenaar François Hers. Deze methode maakt het mogelijk dat mensen zelf opdrachtgever worden van kunst in hun eigen leefomgeving: niet vanuit instellingen of makers, maar vanuit een vraag of wens uit de samenleving. Bij Studio Assisië werd de kern van deze werkwijze, het serieus nemen van vragen uit de woongemeenschap en het gezamenlijk ontwikkelen van een kunstopdracht, als vertrekpunt genomen voor een open en inclusief proces.
Het resultaat: een duurzaam vormgegeven ritueel dat na een eerste succes in 2025 dit jaar door mocht ontwikkelen tot een ritueel voor iedereen, waar ruimte is voor eigenheid, betrokkenheid, nabijheid en voor elkaar.
Opdrachtgevers Michael Kolen (geestelijk verzorger Prisma), Anton Jacobs (vrijwilliger en vader van een bewoner), Miriam (bewoner), Nannie Bergmans (medewerker Prisma) en Tanja (bewoner Tiny House Landpark Assisië).
Kunstenaar Xandry van den Besselaar (Speels Collectief).
Dit project kwam tot stand met steun van de Europese Unie, Kunstloc Brabant, Culture Action Europe en CultureAndHealth.
De foto's werden gemaakt door Harry Kleijnen.
Dit project is een initatief van:

Dit project is mede mogelijk gemaakt door:



Opmerkingen